Borsada Hisse Seçiminde Bakmamız Gerekenler

Borsada hisse seçiminde bakmamız gerekenler nelerdir? Yıllardır ama bilerek, ama bilmeyerek devamlı şekilde aynı hatalar yapılmaktadır hisse alınıp satılırken. Yatırımcı sadece fiyata odaklanır ve bu sayede hem fırsat kaçırır hem de bazen çok erken hisseyle vedalaşmak zorunda kalır.

Borsada hisse fiyatı aslında şirketin piyasa değerini temsil eder. 

Borsada Hisse Seçiminde Piyasa Değeri Nasıl Hesaplanır ?

 Şirketin ödenmiş sermayesi x Hisse fiyatı = Şirketin piyasa değeri 

Mutlaka hisse seçiminde ilk bakmanız gereken şirketin piyasa değeri olmalıdır. Konuyu şöyle açayım. Kimi zaman 1 TL’lik hisse yatırımcıya ucuz gelir ya da 100 TL’lik hisse fiyatı pahalı gelir ve almaz. Aslında bir hissenin ucuz fiyatta olmasının bir kötü hikayesi ya da değerlemesi vardır ya da tam tersi hissenin yüksek fiyatta olmasının olumlu hikayesi vardır ya da yüksek değerlemesi mevcuttur. O yüzden ilk esas alacağınız unsur, şirketin piyasa değeridir.

Bu konuyla ilgili olarak diğer bir konu ise; bir hisse yıllar boyu hiçbir şekilde hareket etmemiş ya da düşüşe uğramış olabilir ancak bazı şartlar oluşmaya başladığından yada en önemlisi belli bir hikaye görüldüğünde harekete başlamış olabilir. Burada yine şunu düşünmeyin yıllardır bu hisse hareket etmemişte şimdi neden hareket ediyor? Bu durumda genelde yatırımcıda soru işareti oluşturur ve yatırımcı uzak kalmayı tercih edip asıl hayatının fırsatını kaçırır belki de! Bunun çok örneği var borsada.

Unutmayın arkadaşlar asıl sır formül:

Hikâye + Düşük değerleme = Kazanç

Borsada Hisse Seçiminde Nelere Dikkat Ederiz Biraz Örnek Verelim!

Örneğin HUBVC için genelde söylenen bir yorum var .İşte şirket yıllardır borsadaymış da neden hiç prim yapmamış neden şimdi yapıyormuş ?

Bir defa ilk önce HUBVC ‘nin daha önce adı gedik girişim sermayesiydi ve mv holding ( Murat Vargı ) Bu şirket’e ortak bile değildi. Ayrıca 2015 yılında kurulan startershub fonu bu şirket içerisinde değildi. Yani şirketin vizyonu değişti hedefleri yükseldi ve ülkemizde startsub alanında en fazla bilinen isimlerle iş birliği içerisinde. Her şeyden önce bu işin sermayedarı Murat Vargı gibi Turkcell’in kurucusu ve KVK’nın ortağı olan bir kişi tarafından yapılması çok önemlidir. Bu isim ve marka bile başlı başına bir değerdir şirket için.

Ya da şöyle diyeyim HUBVC ‘nin %100 sahibi olduğu startershub fonu şuanda 80 şirkete startsup yatırımı mevcuttur. Üstelik 20 şirketi devam yatırımı almış ve değerlemeleri hızla yükselmektedir. Hal böyleyken bizim yatırımcımız bunları bilmeden işte hissenin fiyatı 1,60 dan buraya gelmiş ne varmış bu şirkette demektedirler! Sadece fiyatına bakarak. Ancak şunu bilmez ki, herhangi bir şirketi unicorn olursa veya herhangi bir şirketi büyük bir yatırım aldığında ne olur? Biliyorsunuz çok başarılı yatırımlar alan çok sayıda şirketi var. Fiyata odaklanan küçük düşünen ve bu piyasanın mantığını bilmeyen zaten her zaman kaybetmeye mahkûm olur!

Birde Piyasa Değeri Olarak Bakalım:

Birde piyasa değeri olarak bakalım; şuanda HUBVC ‘nin piyasa değeri 262 milyon TL’dir ( 45 milyon dolar ) HUBVC ’nin öz sermayesi 3. Dönem itibarıyla 45.9 milyon TL’dir. Bu öz sermayeye göre piyasa değeri düşük görülmektedir. Ancak geçen yıl sonu itibarıyla şirketin tamamına sahip olduğu startershub fonunun değeri 200 milyon dolar olarak belirlendi. Şirketin web sitesinde mevcut. Tabii ki burada payı oranında HUBVC ’ye ait rakam var. Peki bu rakam bu yıl kaç olacak? Ya da sonraki yıl? Bu gözle hiç kimse bakmıyor sadece at gözlüğü takılıp öz sermayesine odaklanıyorlar ve bu çok yanlıştır. 

Halbuki son değerlemelerin yüksek geleceğini çok iyi anlıyoruz iştiraklerinin yaptığı işlerden ve aldığı yatırımlardan dolayı. O yüzden fiyata değil hikâyeye ve gizli rakamlara odaklanın fiyata ise hiç takılmayın piyasa değerine odaklanın.

Başka bir örnek verelim; YUNSA ’ya bir bakalım. Hisse fiyatı kısa vadede çok hızlı yükseliş gerçekleştirdi. Örneğin listeye giriş fiyatı 6,80 ve bugün 11 TL oldu. İlk bakışta şöyle deniyor YUNSA 4 ‘den 11’e yükselmiş ve çok pahalı. Peki şirketin piyasa değeri nedir? 320 milyon TL.  YUNSA ’nın bu yıl sonunda cirosunun 450 milyon TL olması bekleniyor ve faaliyet kârı’nında 15 milyon olması bekleniyor. Rakamsal olarak baktığımızda bile piyasa değeri olarak gayet makul olarak gözüküyor herhangi bir pahalı durum yok. Sadece hisse fiyatı olarak baktığımızda ise yüksek duruyor. 

Borsada Hisse Seçiminde Hikaye Çok Önemlidir !

Peki hikâye olarak bakalım; YUNSA biliyorsunuz Sabancı Holding’den Sürmegöz gruba satıldı ve hemen akabinde satılan payın %50 ‘sini Ziraat Katılım Bankası satın aldı. Şimdi Ziraat Katılım YUNSA ’ya neden ortak oldu? Açıklandığı üzere stratejik plan çerçevesinde yeni yatırımlar yapmak ve şirketi daha büyütmek adına ortak oldu. Daha önce yaşanmış örnek SASA gibi !!!

Hangi hisse olursa olsun ilk bakmanız gereken hisse fiyatı değil de piyasa değeridir ve hikâyesidir. Bunu yapmadığınızda hem fırsat kaçırırsınız hem de satacağınız yeri anlayamazsınız. 

Size bir done vereyim bu konuyla ilgili bu değişmez bir kuraldır (Teknoloji şirketleri hariç ) Bir şirketin olması gereken piyasa değeri maksimum olarak o şirketin cirosuyla sınırlıdır. Yani bir şirketin cirosu, piyasa değerinden yüksek olduğundan o şirket hala gidebilecek yolu vardır. Aksi halde piyasa değeri, cirodan yüksekse orda bir sorun var demektir çok iyi irdeleyin bu konuyu. Bunu yanlış anlamayın olması gereken maksimum piyasa değeri olması gereken piyasa değeri değildir sakın karıştırmayın! Birde dediğim gibi teknoloji şirketleri, girişim sermayeleri hariç.

Daha önceki yıllarda da birçok efsane dediğimiz hisseler oldu. Ancak bu yükselişin tamamından ya da çoğunluğundan yararlanan kişi sayısı çok azdır yok denecek kadar azdır. Bunun nedeni çok basit yatırımcılar maalesef fiyata takılı kaldığından asıl hikâyeyi kaçırırlar devamlı. Borsa sadece ne rakamlardan ibarettir nede grafikten ibarettir. 

Borsada Hisse Seçiminde Hikaye Olmazsa Olmaz !

Asıl olan; Hikâye ve hikâyeyi rakamlara çevirip gelecekteki piyasa değeri tahminini yapmaktan geçer. Bunu yapmadığınızda asla büyük balığı ya da bebek şirketi yakalayamazsınız. Herkes anlatır işte ben Ege Endüstriyi 14 ‘den bulmuştum ve 500 gitti denir de kaç kişi tutmuş elinde bu hisseyi? Ya da hangi fiyattan çıkmış? Bir hisseyi bulmak keşfetmek önemlidir elbet, ancak; onu muhafaza etmek her şeyden daha önemlidir. Yatırımcı hisseyi aldıktan sonra beklentisi olduğu halde %50’yi görünce veriyorsa yada yukarıdan satıp aşağıdan alırım mantığını işletiyorsa asla bu tip şirketlerde gerçek getiriyi elde edemez. 

Örneğim DOCO halka 50 TL’den açıldı ve kısa sürede 75 TL’ye yükseldiğinde çok kişi sattı ve büyüme hikayesini bilen fonlar ve şirket sahibi sürekli hisseyi topladı ve hala topluyorlar hisse 600’lere kadar yükseldi. Ama neden oluyor bunlar? Bizim yatırımcımız küçük düşünmeye alıştırılmış ve kısada kar güzeldir denmiş kar cebe yakışır denmiş asıl kar oranları büyüklere kalmış! 

Tabii ki burada doğru şirket hissesi seçimi çok önemlidir. Her hisse böyle olacak diye bir konu olamaz. 

Şunu anlamanız gerekiyor artık, borsa hisse rakamlarının koşturduğu bir ortam değildir gerçek rakamların, hikâyelerin, beklentilerin fiyatlandığı bir yatırım ortamıdır. Sizlere düşende bu ortamda doğru şirket hissesi seçip ortak olmanızdır. Şirket büyüdükçe sizlerin sermayesi de büyür ve asıl kazancı elde edebilirsiniz. 

Borsada Hisse Seçiminde Büyük Balık Nasıl Bulunur?

Büyük balık dediğimiz hisse hareketleri genelde hızlı başlar ve çeşitli dönemlerde düzeltmelerle birlikte devamı gelir. Yeter ki hikâye devam etsin ve bu hikâye geliştikçe bilançoya da sirayet etsin. Yani piyasa değeri artışının altı dolu olsun boş olmasın. Bu konu çok önemli hikâye önemlidir evet; ancak orta ve uzun vadede hikâye sonucunu mutlaka bilançoda görmek zorundayız aksi taktirde çok can yanabilir. İşte bu dediklerim tam olarak oluyorsa o hisseyi hiç kimse tutamaz ve gerçek değerine gelir. 

Borsada Hisse Seçiminde Hikaye Neden Önemli ?

Birde şunu söyleyebilirim ki çok net şekilde; hikâyesi olmayan tahtaya tahta yapıcıda gelmez, yabancıda gelmez, büyük yatırımcıda gelmez ve risk almaz bunu unutmayın. (Adi şirket hisseleri hariç) O yüzden bir hisse soluksuz yükseliyorsa temeli sağlam şirket olduğu taktirde mutlaka bir hikâyesi, beklentisi vardır. 

Bu piyasada öyle süper zekalı uzmanlar ve sözde şirket analiz edenler var ki düşman başına diyorum! Yani tek baktıkları bilanço ve rasyolar. İyide tüm dünyada olduğu gibi bizim piyasamızda da öncelik her zaman hikâyedir. Neymiş onlar sadece rakamlara bakarmış! Tamam rakamlara bakın da sizlerin baktığınız rakamlar açıklandığında herkes görmüyor mu ?

Yani beklenti önceden satın alındığına göre sizlerin görevi açıklanacak olan rakamların önceden tespitini yapıp bir iki dönem değil en az bir yıl önceden gelmenizdir. Yok bunlar çok zeki olduklarından herkesin bildiğini kendi bildikleri sanıyorlar! Birde ortak olduğunuz şirketin hissesini alıyorsunuz kararı vermeden önce araştırın sonrasında şüpheyle bakmak sizleri soğutur o hisseye olan inancınızı zedeler. Var piyasamızda şüpheci kişiler her şeyden nem kapar ve yatırımcılara da borsayı zindan ederler şüpheyle yaklaşımlarından dolayı.

O zaman borsaya değil de git altın al bekle yıllarca ne işin olur borsada. Normal hayatta olduğu gibi yatırımcı makul risk almayı bilmelidir. Zaten borsa riskli yatırım aracıdır bunu asla unutmayın. 

Herkesin balık tuttuğu yerde olta atıldığında balık sayısı ve büyüklüğü az olur. Ancak kimsenin keşfetmediği sularda avlanırsanız hem balık sayısı hem de balık büyüklüğü çok olur. Bu borsa böyle bir şey kumar yeri değil, oyun yeri hiç değil tam yatırımcı yeridir. 

Gelecek ile rakamları birleştirin ve asla sadece hisse fiyatına takılmayın! Takıldığınız an oltaya takılmış olursunuz. 

Yazar hakkında

derinhisse